بسم رب المهدی

تاریخچۀ مسجد مقدس محدثین بابل

در نیمۀ اول قرن 12 هجری حدود 300 سال پیش، این مسجد به امر خاص حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه) به عالم جلیل‌القدر، فرزانۀ دورۀ صفویه، مرحوم محمد نصیر بارفروشی معروف به «ملا نصیرا» (متوفای 1150 قمری) بنا شده است. بر اساس تحقیقات حاصله و شواهد موجود، وی از نوادر روزگار و دارای فضایل و كرامات بسیاری بوده، كه در بیداری خدمت امام زمان (عجل الله تعالي فرجه) تشرف یافته است و آن حضرت به ایشان امر فرمود تا در این مكان مسجدی بنا كند و نام آن را «محدِّثین» (راویان حدیث) بگذارد. محدثین به حروف ابجد 643 است که برابر با نام مقدس امام زمان (الحجة ابن الحسن) می‌باشد.......

بنا بر نقل كهنسالان از مؤمنین و بعضی از علمای این شهر كه این مطلب، سینه به سینه تا كنون نقل شده، شرح بنای این مكان مقدس را چنین آمده است:


شبی دربِ منزل عالم ربّانی، مرحوم ملا نصیرا، به صدا در می‌آید و او در را باز می‌كند و شخصیتی بزرگوار و با عظمتی را می‌بیند كه از او می‌خواهد همراه وی بیاید! او نیز امتثال می‌كند و با هم به راه می‌افتند تا به این مكان می‌رسند و حضرت به ایشان امر می‌كند كه در این مكان مسجدی بنا كند و نام آن را «محدثّین» بگذارد. آن شخص بر سر چاهی در این مكان می‌ایستد و آب چاه بالا می‌آید و وضو می‌سازد و مرحوم ملا نصیرا نیز از آن چاه وضو می‌گیرد و در نماز به آن شخصیت والا مقام اقتداء می‌كند و آن شخصیت را نمی‌بیند و می‌فهمد كه او مولای انس و جان، حجة بن الحسن، امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) بود و بعد متوجّه هلالی از خشت چیده شده را در گوشۀ آن زمین می‌بیند كه از قبل نبود و حكایت از محراب و قبله می‌كند؛ و بعد ایشان دستور دادند در همان مكان محراب بسازند. از آن زمان این محراب مبنای قبلۀ مردم شهر بابل گردید.



آن مرحوم در این ملاقات یا در تشرف دیگر این دستور ولایی را چنین بیان می‌كند كه به صورت كتیبه‌ای، سالیانی دراز، بر روی محراب مسجد نقش بسته است: (لَقَد اَمَرَ الشَّمسُ الخَفی خاتِمُ المَعصُومینَ بِبِناءِ هَذا وَ سَمّاهُ بِمَسجِدِ المُحَدِّثینَ) یعنی: به تأكید آن خورشید پنهان، آخرین معصوم، به ساختن این مكان امر فرمود و آن را مسجد محدثین نامید.شعبان المعظم 1136هـ»


محراب مقدّس

از گذشته، مردم شهر بابل به محراب مقدس محدثین اعتقاد بسیار دارند و کسی که بار اول وارد این مسجد می‌شود، در این محراب دو رکعت نماز برای حاجت خود بجا می‌آورد. در نقل تشرف مرحوم ملا نصیرا آمده است كه خِشت زیرینِ محراب را امام زمان (عجل الله تعالي فرجه) تعیین كرده است. نقل دیگر آن است كه هنگام ساخت مسجد، قرار گرفتن محل محراب، مورد تردید واقع شد كه محراب را كدام قسمت مسجد بنا كنند؟ هر محلی را كه انتخاب می‌كردند، خشت‌های آن فرو می‌ریخت تا آن كه روزی با تعجّب در ابتدای صبح مشاهده كردند خشت‌هایی به صورت هلال، محل و جهت قبله را نشان می‌دهد و تصمیم گرفتند روی همان خشت‌ها محراب را بسازند. خشت‌ها روی هم چیده شدند و دیدند كه محراب درست شده است و فهمیدند كه آن خورشید پنهان به این نقطه از زمین برای محراب توجّه و نظر دارد.

هنگامی كه قبله‌نما برای تأیین قبله در دسترس مردم شهر بابل قرار گرفت، برای درستی قبله‌نما، آن را به مسجد می‌آوردند و درون محراب می‌گذاشتند و می‌دیدند كه اگر همخوانی با جهت محراب داشت، حكم به درست بودن قبله‌نما می‌كردند و در غیر این صورت، قبله‌نما را معتبر نمی‌دانستند.

وجه دیگر تقدُّس این محراب، مشاهده شدن امام زمان (عجل الله تعالي فرجه) در این محراب است كه به نماز ایستاده بود.


سبب نام‌گذاری مسجد

هر چند نیّت آن حضرت از نام (محدثین) برای ما معلوم نیست و لیكن از مطالعۀ تاریخ محلّی می‌توان چنین برداشت كرد كه این نام و مكان، حربه و پایگاهی در مقابل یهودیان و فرقۀ باطل بابیت قرار گرفته است، زیرا چنین نقل شده است كه در این شهر یهودیان بسیاری زندگی می‌كردند و بین آنان و مسلمانان همواره جنگ و ستیز بود. در 200 متری این مسجد محله‌ای است و هم‌اكنون نیز آن محل به نام «یهودی محله» شهرت دارد. این شهر روزگاری از پایگاه‌های اصلی بابیه و بهائیه بود که با حکم جهاد مرحوم علامه سعیدالعلماء بارفروشی، از وجود آنان پاک گردید.


ائمۀ جماعات

ائمۀ جماعاتی که در این مکان بودند در ایام تبلیغ مانند ماه مبارک رمضان، ماه محرم و صفر، و ایام خاص مانند نیمه شعبان حضور داشتند و از همسایگان و مردم این شهر در مراسم شرکت می‌کردند و بقیۀ ایام سال فاقد امام راتب بود، زیرا در اطراف اين مكان، مساجد زیادی مسجد محدثین را احاطه دارد و همه دارای امام راتب می‌باشند. علامه ملانصیرا بانی مسجد که پس از بنای مسجد نماز جمعه را در این مکان برقرار کردند. شیخ کبیر، آیت‌الله شیخ هادی روحانی، آیت‌الله طیبی، حجت الاسلام ارشادی، حجت الاسلام حجتی، و حجت الاسلام شیخ مهدی مقدسی چند سالی امامت این مسجد را بر عهده داشتند.

حجت الاسلام شیخ محمد جواد محامدی امام راتب نماز صبح حدود 40 سال امامت آن را بر عهده دارند و از سال 1384تاکنون امامت و مدیریت مسجد را حجت الاسلام عسگر نصیرایی بر عهده دارند. ایشان به امر امام جمعه شهرستان بابل حجت الاسلام شیخ حسن روحانی امامت و مدیریت مسجد را بر عهده گرفتند و با حضور ایشان دوران شکوفایی و تحول عمرانی و فرهنگی و معرفی مسجد به اوج خود رسید و نامبرده با یاران جوان خود این مکان را به پایگاه فرهنگی جوانان در سطح استان قرار داد و برنامه‌های کلان سالانه و ماهانه و هفتگی سبب جذب بسیاری از مردم استان به ویژه جوانان گردید. این مسجد هم‌اکنون از مساجد پویا و محور در استان و شمال کشور محسوب می‌گردد.